Aylık, yıllık, yılbaşından beri ve 12 aylık ortalama enflasyon
Son güncelleme 19 Eylül 2026 · 4 dk okuma
TÜİK her ayın 3'ünde tüketici fiyatlarını açıkladığında haberlerde tek bir rakam öne çıkar, ama bültende en az dört oran vardır. Ağustos 2026 verisinde yıllık enflasyon %31,51, yılbaşından beri artış %22,07, 12 aylık ortalama %31,79. Hiçbiri yanlış değil; dördü de aynı endeks dizisinden çıkar, yalnız karşılaştırılan aylar farklıdır. Hangi oranı kullanacağın, hangi soruyu sorduğuna bağlıdır.
Dört oran, tek endeks
Bütün oranlar tüketici fiyat endeksinin iki değerini birbirine bölerek bulunur. Formüllerde E(t), t ayının endeks değeridir. Tablodaki rakamlar Ağustos 2026 verisinden, bu sitenin kullandığı zincirlenmiş diziden hesaplandı.
| Oran | Formül | Ağustos 2026 | Cevapladığı soru |
|---|---|---|---|
| Aylık | E(t) / E(t−1) − 1 | %1,84 | Fiyatlar geçen aya göre ne kadar arttı? |
| Yıllık | E(t) / E(t−12) − 1 | %31,51 | Fiyatlar bir yıl öncesine göre ne kadar arttı? |
| Yılbaşından beri | E(t) / E(önceki Aralık) − 1 | %22,07 | Bu yıl başından bu yana ne kadar arttı? |
| 12 aylık ortalama | son 12 ayın ortalama endeksi / önceki 12 ayın ortalaması − 1 | %31,79 | Bir yıl boyunca ortalama fiyat düzeyi öncekine göre ne kadar yüksek? |
Aylık
- Formül
- E(t) / E(t−1) − 1
- Ağustos 2026
- %1,84
- Cevapladığı soru
- Fiyatlar geçen aya göre ne kadar arttı?
Yıllık
- Formül
- E(t) / E(t−12) − 1
- Ağustos 2026
- %31,51
- Cevapladığı soru
- Fiyatlar bir yıl öncesine göre ne kadar arttı?
Yılbaşından beri
- Formül
- E(t) / E(önceki Aralık) − 1
- Ağustos 2026
- %22,07
- Cevapladığı soru
- Bu yıl başından bu yana ne kadar arttı?
12 aylık ortalama
- Formül
- son 12 ayın ortalama endeksi / önceki 12 ayın ortalaması − 1
- Ağustos 2026
- %31,79
- Cevapladığı soru
- Bir yıl boyunca ortalama fiyat düzeyi öncekine göre ne kadar yüksek?
Aylık enflasyon
Bir ayın endeksinin bir önceki aya oranıdır. En hızlı tepki veren orandır: bir vergi artışı ya da enerji zammı ilk burada görünür. Aynı nedenle oynaktır; 2026 yılında en yüksek aylık oran Ocak 2026'da %4,84, en düşük Haziran 2026'da %0,99 oldu. Tek bir ayın rakamından yıllık eğilim çıkarmak yanıltıcıdır; on iki ayın oranlarını toplamak da yanlış sonuç verir, çünkü artışlar birbirinin üzerine biner.
Yıllık enflasyon
Haberlerde "enflasyon" denince kastedilen orandır: bir ayın endeksini on iki ay önceki aynı ayla karşılaştırır. Mevsim etkisi iki ayda da bulunduğu için büyük ölçüde birbirini götürür. Bir yıl kapanınca Aralık ayının yıllık oranı o yılın enflasyonu olarak anılır; yıllara göre enflasyon sayfasındaki oranlar bu Aralık'tan Aralık'a değişimdir. Maaşının bir yıl içindeki kaybını ölçmek istiyorsan doğru oran budur, ama başlangıç ayını zam ayına göre seçmen gerekir; bunun ayrıntısı zam pazarlığı rehberinde.
Yılbaşından beri
Endeksi bir önceki yılın Aralık ayıyla karşılaştırır, yani yıl içinde biriken artışı gösterir. Ocak'ta aylık oranla aynıdır, Aralık'ta yıllık oranla. Arada kalan aylarda ikisinin arasında bir yerde durur. Ağustos 2026 için %22,07: 2026 yılının ilk 8 ayında fiyatlar bu kadar arttı. Zammını Ocak'ta aldıysan bu oran kaybını biraz büyük gösterir, çünkü zamlı maaşın ilk ayı olan Ocak'taki artışı da sayar; zam başka bir ayda yapıldıysa bu oran kaybını ölçmez.
12 aylık ortalama
Son on iki ayın endekslerinin ortalamasını bir önceki on iki ayın ortalamasıyla karşılaştırır. Tek tek aylar yerine iki yılın ortalama fiyat düzeyini karşılaştırdığı için yavaş hareket eder: enflasyon hızlanırken yıllık oranın gerisinde, yavaşlarken önünde kalır. Aşağıdaki tabloda 2026 aylarında yıllık oran ile 12 aylık ortalama yan yana; ortalama Ocak 2026'da %33,98 iken Ağustos 2026'da %31,79 düzeyine indi. Her ayın endeksi ve oranları 2026 enflasyonu sayfasında.
| Ay | Aylık | Yıllık | 12 aylık ortalama |
|---|---|---|---|
| Ocak 2026 | %4,84 | %30,65 | %33,98 |
| Şubat 2026 | %2,96 | %31,53 | %33,39 |
| Mart 2026 | %1,94 | %30,87 | %32,82 |
| Nisan 2026 | %4,18 | %32,37 | %32,43 |
| Mayıs 2026 | %1,71 | %32,61 | %32,24 |
| Haziran 2026 | %0,99 | %32,11 | %32,03 |
| Temmuz 2026 | %1,78 | %31,75 | %31,90 |
| Ağustos 2026 | %1,84 | %31,51 | %31,79 |
Ocak 2026
- Aylık
- %4,84
- Yıllık
- %30,65
- 12 aylık ortalama
- %33,98
Şubat 2026
- Aylık
- %2,96
- Yıllık
- %31,53
- 12 aylık ortalama
- %33,39
Mart 2026
- Aylık
- %1,94
- Yıllık
- %30,87
- 12 aylık ortalama
- %32,82
Nisan 2026
- Aylık
- %4,18
- Yıllık
- %32,37
- 12 aylık ortalama
- %32,43
Mayıs 2026
- Aylık
- %1,71
- Yıllık
- %32,61
- 12 aylık ortalama
- %32,24
Haziran 2026
- Aylık
- %0,99
- Yıllık
- %32,11
- 12 aylık ortalama
- %32,03
Temmuz 2026
- Aylık
- %1,78
- Yıllık
- %31,75
- 12 aylık ortalama
- %31,90
Ağustos 2026
- Aylık
- %1,84
- Yıllık
- %31,51
- 12 aylık ortalama
- %31,79
2026 yılının ilk aylarında 12 aylık ortalama yıllık oranın üzerindeydi, çünkü önceki yılın daha hızlı geçen aylarını hâlâ taşıyordu. Mayıs 2026'da yıllık oran ilk kez ortalamanın üstüne çıktı; Ağustos 2026 itibarıyla yeniden altında. Son veri ayında aradaki fark 0,28 puan. Bu fark küçük görünse de büyük bir tutara uygulandığında, örneğin bir kira bedelinde ya da bir toplu sözleşme hesabında, hangi oranın seçildiği yıllık tutarı doğrudan değiştirir. Bu yüzden bir sözleşmede ya da kanunda "enflasyon" geçtiğinde önce hangi oranın kastedildiğine bakmak gerekir.
Kira artışında ve emekli aylığında hangisi
Kira. Türk Borçlar Kanunu md. 344, yenilenen kira dönemindeki artış anlaşmasının "bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını" geçmemesi koşuluyla geçerli olduğunu söyler. Madde konut ve çatılı iş yeri kiraları bölümündedir; bu kiralarda artış sınırı yukarıdaki dördüncü orandır, yıllık oran değil. Taraflar anlaşamazsa hâkim de aynı sınırı aşmadan karar verir.
SGK emekli aylığı. 5510 sayılı Kanun md. 55, bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların her yıl Ocak ve Temmuz ödemelerinden geçerli olmak üzere "bir önceki altı aylık döneme göre" TÜFE değişimi kadar artırılacağını söyler. Bu oran altı aylık endeks değişimidir: Ocak artışı için Haziran'dan Aralık'a, Temmuz artışı için Aralık'tan Haziran'a, yani Haziran'daki yılbaşından beri oran. Temmuz 2026 ödemesi için kanunun tarif ettiği değişim %17,76. Aynı maddede en düşük aylıkla ilgili başka hükümler de var; burada yalnız endeks kuralını aktardık. Memurluktan emekli olanlar bu kuralın dışındadır: 4688 sayılı Kanun md. 28, onların aylıklarının toplu sözleşmedeki katsayı artışlarına göre artırılacağını söyler.
Memur maaşı. Memur aylıkları bir endeks formülüyle değil, 4688 sayılı Kanun md. 28 uyarınca iki mali yıl için yapılan toplu sözleşmeyle belirlenir; katsayılar, zamlar ve varsa enflasyon farkı hükmü o sözleşmenin metnindedir. Her sözleşme farklı olduğu için burada genel bir formül yazmıyoruz.
Bu sitede hangi oran nerede
- Hesaplayıcı: dört orandan hiçbirini kullanmaz. Maaşının girildiği her aydan son veri ayına kadar endeksin değişimini hesaplar; "başa baş" oranı son zam ayından Ağustos 2026'ya kadarki artıştır.
- Yıllara göre enflasyon: kapanmış her yıl için Aralık'tan Aralık'a yıllık oran; 2026 için son 12 ay.
- Yıl sayfaları: her ayın aylık ve yıllık oranı, kapanmış yıllarda 12 aylık ortalama, açık yılda yılbaşından beri artış.
- Asgari ücret: her yılın asgari ücret artışının yanında o yılın yıllık enflasyonu.
TÜİK'in 2003 ve 2025 bazlı iki dizisini tek diziye nasıl bağladığımızı metodoloji sayfasında ayrıca açıklıyoruz.